Misschien heeft u iemand wel eens over momentsleutel horen praten of wellicht heeft u er een zien liggen in de plaatselijke autowerkplaats. Maar waar wat is een momentsleutel en waar gebruikt u ze voor?
Momentsleutels en Newtonmeter
Voordat we verder gaan met de momentsleutel, is het belangrijk om te weten wat een ‘Newtonmeter’ inhoudt. Een Newtonmeter staat voor de kracht die wordt uitgeoefend met een hefboom van 1 meter. Newtonmeter is namelijk de eenheid voor koppel, ook wel moment genoemd.
"Wanneer er een kracht van 100 Newton (100 N) wordt uitgeoefend met een hefboom van 1 meter, heeft u te maken met 100 Newtonmeter (100 Nm)."
Om een bout of moer vast te draaien, moet er kracht gezet worden. Vaak wordt daar een hefboom bij gebruikt. Dit kunt u bijvoorbeeld doen met een ring-/steeksleutel of een ratelsleutel. Daarmee kan namelijk meer kracht worden uitgeoefend dan met uw eigen vingers. Nu heeft ieder materiaal, zoals metalen, een vooraf bepaald moment. Wanneer er teveel kracht uitgeoefend wordt, wordt het moment overschreden en zal het materiaal barsten of scheuren.
In deze situaties kunt u beter een momentsleutel als hefboom gebruiken. De ring/steek- of een ratelsleutel kunt u laten liggen. Een momentsleutel zorgt ervoor dat het moment niet wordt overschreden. Ongeacht de kracht die uitgeoefend wordt. Een momentsleutel stopt automatisch met het uitoefenen van kracht. Zodra het gewenste moment is bereikt, geeft de sleutel een hoor- en voelbare klik.
Verschillende soorten momentsleutels
Momentsleutels zijn er in allerlei soorten en maten. Een grote sleutel heeft een langere hefboom dan een kleine sleutel. Daardoor kunt u met een grote sleutel meer kracht zetten. Iedere momentsleutel heeft een bepaald bereik in Nm. Grote sleutels hebben een hoog Nm bereik, maar zijn minder nauwkeurig als er gewerkt moet worden met weinig Nm. Kleine momentsleutels zijn juist heel precies, maar kunnen niet veel Nm aan.
Het is belangrijk om uzelf goed te laten informeren over de juiste momentsleutel voor uw werkzaamheden. Naast grote en kleine formaten zit er ook nog verschil in de werkwijze van momentsleutels. De meeste momentsleutels kunt u handmatig instellen. Er zijn echter ook sleutels die digitaal in te stellen zijn.
Wanneer gebruikt u een momentsleutel?
Vooral bij zachte materialen is het heel belangrijk om een momentsleutel te gebruiken. Enkele voorbeelden waarbij een momentsleutel goed van pas komt:
Lichtmetalen velgen. Het materiaal is relatief zacht, maar een velg moet wel goed vastzitten om te voorkomen dat het wiel loslaat. Met een momentsleutel kan een velg het meest effectief worden gemonteerd.
Racefietsen. Een racefiets wordt vaak vervaardigd uit koolstofvezel onderdelen. Dit materiaal is licht, sterk en buigt niet. Wanneer het wel moet buigen, knapt het. Daarom is het gebruik van een momentsleutel hierbij erg belangrijk.
Cilinderpakkingen. Een pakking dicht de ruimtes tussen twee metalen en voorkomt dat olie uit het motorblok ontsnapt. Wanneer de een pakking te strak aangedraaid wordt, zullen ze scheuren waardoor de olie alsnog kan ontsnappen. Het is dus belangrijk om cilinderbouten met het juiste moment aan te draaien.
Kan u wel een momentsleutel gebruiken en wilt u graag persoonlijk advies? Bel, mail of chat dan vrijblijvend met de experts van Datona.
Geschreven door Rintje Ritsma op 2 november 2022